Wat zegt de wet over smartengeld?

Smartengeld is volgens de wet een vergoeding voor immateriële schade, dus schade die niet direct in geld is uit te drukken.

Waar materiële schade gaat over concrete kosten zoals medische rekeningen of inkomensverlies (art. 6:95 BW), gaat immateriële schade over het ‘andere nadeel’: pijn, angst, schaamte en verlies van levensvreugde.

Belangrijk om te weten: smartengeld is geen straf voor de veroorzaker. Het is een compensatie die naar billijkheid wordt vastgesteld. Dat betekent dat er geen vaste rekensom is, maar dat gekeken wordt naar wat in uw situatie redelijk en eerlijk is.

U heeft recht op smartengeld als er een aansprakelijke partij is en uw situatie valt onder één van de gronden van art. 6:106 BW.

Dit speelt bijvoorbeeld bij:

• een verkeersongeval;
• een arbeidsongeval;
• een medische fout;
• een ongeval in de openbare ruimte;
• een geweldsmisdrijf.

Bij ‘aantasting in de persoon op andere wijze’ gaat het vaak om situaties waarin het letsel niet direct zichtbaar is, maar wel diep ingrijpt. Denk aan:

• langdurige angstklachten of PTSS;
• ernstige psychische klachten na een ongeval;
• een ingrijpende privacy-schending.

Bewijs is hierbij cruciaal. Medische dossiers, rapportages van een psycholoog, verklaringen van naasten of zelfs een dagboek kunnen helpen om de impact van uw letsel aannemelijk te maken.

Welke soorten immateriële schade zijn er?

De wet onderscheidt verschillende vormen van immateriële schade die recht kunnen geven op een vergoeding.

Wanneer heeft u als slachtoffer recht op smartengeld?

U heeft als slachtoffer recht op smartengeld wanneer u lichamelijk of psychisch letsel heeft opgelopen door een gebeurtenis waarvoor iemand anders aansprakelijk is, en u daardoor pijn, verdriet of verlies van levensvreugde ervaart.

Wanneer heeft u recht op affectieschade?

U heeft recht op affectieschade als u een naaste of nabestaande bent van iemand die door een ongeval ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen of is overleden. Affectieschade is een vergoeding voor het verdriet en de impact die dit op uw leven heeft. De wet kent hiervoor vaste bedragen en een beperkte kring van gerechtigden, zoals partners, ouders en kinderen. Deze vergoeding staat los van het smartengeld van het slachtoffer zelf.

De hoogte van affectieschade is wettelijk vastgelegd in vaste bandbreedtes:

Wat is shockschade?

Shockschade is een vergoeding voor psychisch letsel dat ontstaat na een directe en ingrijpende confrontatie met een ongeval of de gevolgen daarvan. Hiervoor gelden strikte voorwaarden. Er moet sprake zijn van een directe confrontatie én aantoonbaar psychisch letsel, bijvoorbeeld vastgesteld door een psycholoog of psychiater.

De hoogte van smartengeld wordt in de praktijk sterk beïnvloed door eerdere rechterlijke uitspraken.

Wat is de ANWB Smartengeldgids?

De ANWB Smartengeldgids is een bundel van rechterlijke uitspraken waarin smartengeldbedragen zijn opgenomen. Juristen, verzekeraars en rechters gebruiken deze gids als referentie om te bepalen wat in vergelijkbare situaties is toegekend.

Hoe gebruiken we jurisprudentie in uw zaak?

We gebruiken jurisprudentie door vergelijkbare zaken te zoeken en op basis daarvan een passende bandbreedte te bepalen. Daarna vertalen we die uitspraken naar uw persoonlijke situatie. Factoren zoals de impact op uw dagelijks leven en de duur van uw klachten spelen daarbij een grote rol.

Wat is de Rotterdamse schaal en waarom is die belangrijk?

De Rotterdamse schaal is een recente set aanbevelingen met bandbreedtes voor smartengeld per type letsel. Deze aanbevelingen zijn bedoeld om meer eenheid en voorspelbaarheid te creëren in de hoogte van vergoedingen. In de praktijk zien we dat deze richtlijnen bijdragen aan een geleidelijke stijging van smartengeldbedragen in Nederland.

Smartengeld is één onderdeel van de totale schadevergoeding, omdat een letselschadeclaim altijd bestaat uit zowel materiële als immateriële schade. Naast immateriële schade kunt u ook recht hebben op vergoeding van andere schadeposten, zoals:

• medische kosten;
• inkomensverlies;
• kosten voor hulp in de huishouding;
• reiskosten;
• aanpassingen aan uw woning.

De uiteindelijke schadevergoeding bestaat meestal uit een combinatie van deze posten, waarbij smartengeld een belangrijk maar niet het enige onderdeel is.